زانتیا محصول شرکت خودروسازی فرانسوی سیتروئن است که برای نخستین‌بار در سال ۱۹۹۲ میلادی به بازار اروپا معرفی شد. طراحی این خودرو حاصل همکاری با استودیوی طراحی ایتالیایی برتونه بود که در عین سادگی، جذابیت بصری قابل توجهی به این سدان فست‌بک بخشید. زانتیا در طول دوران تولید خود در فرانسه سه بار فیس‌لیفت شد؛ نخستین آن‌ها در سال ۱۹۹۸ رقم خورد و همراه با تغییراتی در ظاهر، سیستم‌های برقی، ایمنی، تجهیزات داخلی و همچنین گزینه‌های موتور و گیربکس بود. تولید زانتیا در فرانسه در فاصله سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۲ به پایان رسید و کمپانی سیتروئن این مدل را از رده تولید خارج کرد.

هم‌زمان با پایان یافتن تولید زانتیا در فرانسه، شرکت سایپا طبق قراردادی که با سیتروئن داشت، خط تولید نسخه فیس‌لیفت‌شده این خودرو را به ایران منتقل کرد. تولید زانتیا در ایران از سال ۱۳۸۰ آغاز شد و تا سال ۱۳۸۹ ادامه یافت؛ یعنی در مجموع حدود نه سال، در حالی که تولید آن در کشور مبدأ خیلی زودتر متوقف شده بود. زانتیای ایرانی حتی در سال ۱۳۸۷ یک‌بار دیگر هم فیس‌لیفت داخلی را تجربه کرد، هرچند این تلاش نتوانست مسیر افول تدریجی این مدل را معکوس کند. سرانجام در سال ۱۳۸۹، تولید زانتیا در ایران عمدتاً به دلیل قطع تأمین قطعات از سوی سیتروئن برای همیشه متوقف شد.

از نظر مشخصات فنی، زانتیا در بازار ایران با دو گزینه پیشرانه چهارسیلندر تنفس طبیعی عرضه می‌شد: نسخه ۱.۸ لیتری و نسخه دو لیتری. پیشرانه ۱.۸ لیتری این خودرو، معروف به XU7، در واقع هم‌خانواده موتوری بود که در پژو ۴۰۵، پژو پارس و نسل‌های مختلف سمند هم استفاده می‌شد، با این تفاوت که سرسیلندر آن از نوع شانزده‌سوپاپ بود. این پیشرانه توانی در حدود ۱۱۲ اسب بخار و گشتاوری نزدیک به ۱۵۵ نیوتن‌متر تولید می‌کرد که از طریق گیربکس پنج‌سرعته دستی به چرخ‌های جلو منتقل می‌شد؛ تیپ سوپرلوکس زانتیا با این پیکربندی می‌توانست در حدود ۱۱.۹ ثانیه از حالت سکون به سرعت صد کیلومتر بر ساعت برسد و حداکثر سرعتی حدود ۱۹۴ کیلومتر بر ساعت را ثبت کند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فنی زانتیا که آن را از رقبای هم‌دوره خود متمایز می‌کرد، سیستم تعلیق هیدرولیکی منحصربه‌فرد سیتروئن بود. این خودرو با پژو ۴۰۶ هسته ساختاری مشترکی داشت، اما برخلاف آن، از همین سیستم تعلیق هیدرولیکی بهره می‌برد که پایداری و نرمی سواری بی‌نظیری را در آن دوران فراهم می‌کرد. زانتیا همچنین به سیستم تنظیم ارتفاع بدنه مجهز بود؛ ویژگی‌ای که در آن زمان در کمتر خودرویی، به‌ویژه در رده قیمتی زانتیا، دیده می‌شد. قابلیت طی مسیر با استفاده از تنها سه چرخ در صورت پنچری، یکی دیگر از شگفتی‌های فنی این خودرو بود که در میان مالکان و علاقه‌مندان به خودرو در ایران به‌شدت زبانزد شد.

از نظر تاریخچه محبوبیت در ایران، زانتیا را باید یکی از موفق‌ترین و محبوب‌ترین خودروهای وارداتی و مونتاژی تاریخ کشور دانست. زمانی که این خودرو در اوایل دهه هشتاد شمسی وارد بازار ایران شد، بازار خودروی کشور و مردم تشنه یک محصول جذاب و متفاوت نسبت به گزینه‌های موجود بودند؛ همین موضوع باعث شد زانتیا به‌سرعت محبوبیت گسترده‌ای پیدا کند. ویژگی‌هایی مانند شتاب مناسب، سواری نرم، قدرت قابل قبول و امکانات فنی کم‌نظیر مانند سیستم تنظیم ارتفاع و برف‌پاک‌کن هوشمند (که امروزه با نام سنسور باران شناخته می‌شود)، همگی در کنار هم زانتیا را به یکی از پرطرفدارترین سدان‌های بازار ایران تبدیل کردند.

تا اواسط دهه هشتاد شمسی، کمتر رقیبی از نظر چابکی و توانمندی فنی به پای زانتیا می‌رسید و همین موضوع باعث شد این خودرو جایگاه ویژه‌ای در میان رانندگان ایرانی، به‌خصوص علاقه‌مندان به سواری اسپرت و پایدار، پیدا کند. کاربران زانتیا معمولاً از هندلینگ و راحتی سواری این خودرو به‌عنوان یکی از نقاط قوت اصلی آن یاد می‌کنند و در مقایسه با بسیاری از سدان‌های داخلی هم‌دوره، سواری آن را برتر توصیف می‌کرده‌اند. با این حال، برخی کاربران هم به مواردی مانند استهلاک نسبتاً بالا و هزینه نگهداری این خودرو در طول زمان اشاره کرده‌اند که از چالش‌های رایج مالکیت این مدل در ایران بوده است.

در مجموع، سیتروئن زانتیا نه‌تنها یک محصول خودرویی ساده، بلکه بخشی از خاطرات جمعی بازار خودروی ایران در دهه هشتاد شمسی به شمار می‌رود. واژه زانتیا در زبان یونانی به معنای طلایی است و این خودرو در ایران هم دوران طلایی خود را پشت سر گذاشت؛ به‌گونه‌ای که حتی پس از گذشت بیش از یک دهه از توقف تولید آن، همچنان می‌توان بارقه‌هایی از محبوبیت این مدل را در میان علاقه‌مندان به خودروهای کلاسیک و نوستالژیک ایرانی احساس کرد. حضور طولانی‌مدت آن در خطوط تولید سایپا و شمار قابل توجه خودروهای باقی‌مانده در خیابان‌ها، زانتیا را همچنان به یکی از شناخته‌شده‌ترین خودروهای فرانسوی تاریخ ایران تبدیل کرده است.